हिंगोलीत दुष्काळ जाहीर करण्याच्या मागणीसाठी वाळलेल्या सोयाबीनची होळी; हेक्टरी ५० हजार रुपयांच्या मदतीची मागणी

हिंगोली प्रतिनिधी – भगवानराव मस्के : हिंगोली जिल्ह्यात यंदा पावसाने मोठी दडी मारल्याने सोयाबीन, हळद, उडीद, मूग यासह विविध खरीप पिके संकटात सापडल्याचा आरोप शेतकऱ्यांनी केला आहे. अनेक भागांमध्ये पावसाअभावी पिके वाळून करपण्याची परिस्थिती निर्माण झाल्याने संतप्त शेतकऱ्यांनी क्रांतिकारी शेतकरी संघटनेच्या नेतृत्वाखाली हिंगोली जिल्हा कृषी कार्यालयाबाहेर आंदोलन केले.

या आंदोलनादरम्यान वाळलेले सोयाबीन कृषी विभागाच्या कार्यालयाबाहेर आणून त्याची होळी करण्यात आली. यावेळी राज्य सरकारच्या विरोधात घोषणाबाजी करत शेतकऱ्यांच्या मागण्यांकडे तातडीने लक्ष देण्याची मागणी करण्यात आली.

हिंगोली जिल्हा तात्काळ दुष्काळग्रस्त घोषित करण्याची मागणी

हिंगोली जिल्ह्यात निर्माण झालेल्या पावसाअभावी परिस्थितीची तातडीने दखल घेऊन जिल्ह्यात दुष्काळ जाहीर करावा, अशी प्रमुख मागणी आंदोलकांनी केली.

दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना सरसकट हेक्टरी ५० हजार रुपये आर्थिक मदत देण्यात यावी, अशी मागणीही यावेळी करण्यात आली. सोयाबीनसह हळद, उडीद, मूग आणि इतर खरीप पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे करून शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देण्यात यावी, अशी मागणी संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी केली.

सुरुवातीच्या पावसानंतर पुन्हा पावसाची दडी

हिंगोली जिल्ह्यात यंदा शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर सोयाबीनची पेरणी केली आहे. त्यासोबत हळद, उडीद, मूग आणि अन्य खरीप पिकांचीही लागवड करण्यात आली आहे.

जून महिन्याच्या सुरुवातीला काही प्रमाणात पाऊस झाल्यामुळे पिकांना चांगली सुरुवात झाली होती. मात्र त्यानंतर पावसाने दडी मारल्याने अनेक भागांमध्ये पिकांना आवश्यक पाणी मिळाले नसल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे.

पावसाअभावी सोयाबीनसह अन्य खरीप पिकांची वाढ खुंटली असून अनेक ठिकाणी पिके वाळण्यास सुरुवात झाली आहे. पेरणी, बियाणे, खते, कीटकनाशके आणि मशागतीसाठी मोठा खर्च केल्यानंतर आता पीक हातातून जाण्याची भीती निर्माण झाल्याने शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडल्याचे आंदोलकांनी सांगितले.

पीक विमा भरूनही शेतकरी वाऱ्यावर असल्याचा आरोप

हिंगोली जिल्ह्यात सुमारे २ लाख ६५ हजार शेतकऱ्यांनी १ लाख ७५ हजार हेक्टर क्षेत्रासाठी एचडीएफसी इर्गो या विमा कंपनीकडे पीक विमा काढल्याचे आंदोलकांनी सांगितले.

मात्र जिल्ह्यात गंभीर दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाल्याचा दावा करताना, पीक विमा कंपनीचे प्रतिनिधी किंवा कृषी विभागाचे अधिकारी शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन प्रत्यक्ष पाहणी करत नसल्याचा आरोप क्रांतिकारी शेतकरी संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी केला.

शेतकऱ्यांनी पीक विम्याचा हप्ता भरल्यानंतरही पिकांची प्रत्यक्ष पाहणी, नुकसान सर्वेक्षण आणि पंचनामे करण्याबाबत अपेक्षित कार्यवाही होत नसल्याने शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी असल्याचे संघटनेने म्हटले आहे.

शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन तातडीने पाहणी करण्याची मागणी

पिके वाळून करपण्याची परिस्थिती निर्माण झाली असल्याने प्रशासन आणि विमा कंपनीने विलंब न करता शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन पिकांची प्रत्यक्ष पाहणी करावी, अशी मागणी आंदोलनकर्त्यांनी केली.

नुकसानीचे तातडीने सर्वेक्षण करून पंचनामे करण्यात यावेत आणि पात्र शेतकऱ्यांना पीक विम्याची नुकसानभरपाई मिळण्यासाठी कार्यवाही करावी, अशी मागणीही करण्यात आली.

वाळलेल्या सोयाबीनची होळी करून सरकारचा निषेध

शेतकऱ्यांच्या पिकांची गंभीर परिस्थिती असूनही शासन आणि प्रशासनाकडून अपेक्षित दखल घेतली जात नसल्याचा आरोप करत आंदोलकांनी कृषी विभागाच्या गेटसमोर वाळलेल्या सोयाबीनची होळी केली.

यावेळी राज्य सरकारच्या विरोधात जोरदार घोषणाबाजी करण्यात आली. दुष्काळ जाहीर करावा, शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत द्यावी आणि पीक विम्याच्या नुकसानभरपाईसाठी तातडीने सर्वेक्षण सुरू करावे, अशा मागण्या आंदोलकांनी केल्या.

मागण्या मान्य न झाल्यास मंत्रालयाबाहेर आंदोलनाचा इशारा

शासनाने शेतकऱ्यांच्या मागण्यांची तातडीने दखल घेतली नाही तर आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशारा क्रांतिकारी शेतकरी संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी दिला.

गरज पडल्यास मंत्रालयाबाहेर आंदोलन करण्याची वेळ येऊ शकते, असा इशाराही यावेळी देण्यात आला.

शेतकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या

आंदोलनादरम्यान शेतकऱ्यांकडून पुढील प्रमुख मागण्या करण्यात आल्या—

हिंगोली जिल्ह्यात तात्काळ दुष्काळ जाहीर करावा.

दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना सरसकट हेक्टरी ५० हजार रुपये आर्थिक मदत द्यावी.

सोयाबीन, हळद, उडीद, मूग आणि अन्य खरीप पिकांचे तातडीने पंचनामे करावेत.

पिकांच्या नुकसानीची योग्य नुकसानभरपाई द्यावी.

पीक विम्याच्या नुकसानभरपाईसाठी तातडीने सर्वेक्षण करावे.

शेतकऱ्यांना तातडीने पीक कर्ज उपलब्ध करून द्यावे.

दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आवश्यक पाणी, चारा आणि अन्य सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात.

मोठ्या संख्येने शेतकरी आंदोलनात सहभागी

या आंदोलनात क्रांतिकारी शेतकरी संघटनेचे जिल्हाध्यक्ष नामदेव लक्ष्मणराव पतंगे, जिल्हा उपाध्यक्ष प्रवीण रामकृष्ण मते, अशोकराव जयस्वाल, विशाल पोळ, रमेश जाधव यांच्यासह संघटनेचे पदाधिकारी आणि मोठ्या संख्येने शेतकरी सहभागी झाले होते.

हिंगोली जिल्ह्यातील पावसाची परिस्थिती, खरीप पिकांचे नुकसान आणि शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर प्रशासनाकडून कोणती भूमिका घेतली जाते, याकडे आता शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.