पोलंडच्या संसदीय शिष्टमंडळाची कोल्हापूर भेट; वळीवडेतील ‘पोलिश’ वारसा संग्रहालय प्रकल्पाला गती

प्रतिनिधी :  उमेश जाधव 

कोल्हापूर, दि. ८ (जिमाका) : भारत आणि पोलंडच्या सामायिक इतिहासातील मानवता, सहकार्य आणि मैत्रीच्या सुवर्ण अध्यायाला उजाळा देण्यासाठी पोलंडच्या उच्चस्तरीय संसदीय शिष्टमंडळाने कोल्हापूरला भेट दिली. पोलंडच्या संसद सदस्या आणि पोलंड-भारत संसदीय मैत्री गटाच्या अध्यक्षा किंगा गायेव्स्का यांच्या नेतृत्वाखालील या शिष्टमंडळाचे जिल्हाधिकारी डॉ. विजय राठोड आणि युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी स्वागत केले.

यावेळी महापौर रूपाराणी निकम, महापालिका आयुक्त डॉ. राजेंद्र भारूड, जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. जॅस्मिन, संयोगिताराजे छत्रपती, मुंबई येथील पोलंडचे वाणिज्य दूत तोमास्क विएलगोमास यांच्यासह विविध मान्यवर उपस्थित होते.

वळीवडेच्या भूमीत जपला गेला मानवतेचा इतिहास

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात पोलंडवर जर्मनी आणि सोव्हिएत युनियनकडून आक्रमण झाल्यानंतर हजारो पोलिश नागरिकांना अत्यंत कठीण परिस्थितीला सामोरे जावे लागले. अनेक पोलिश निर्वासित सोव्हिएत युनियनमधून इराणमार्गे ब्रिटिश भारतात दाखल झाले.

भारताने या नागरिकांचे केवळ निर्वासित म्हणून नव्हे, तर सन्माननीय पाहुणे म्हणून स्वागत केले. त्यातील सुमारे पाच हजार पोलिश पुरुष, महिला आणि बालकांना कोल्हापूरच्या वळीवडे येथे तत्कालीन छत्रपती घराणे आणि स्थानिक नागरिकांनी आश्रय दिला.

वळीवडे येथे या पोलिश नागरिकांनी नव्याने जीवन उभारले. त्यांनी आपल्या धार्मिक श्रद्धा, संस्कृती आणि परंपरा जपल्या तसेच आपल्या मुलांना शिक्षण दिले. त्यामुळे वळीवडे हे भारत-पोलंडमधील ऐतिहासिक आणि भावनिक संबंधांचे महत्त्वपूर्ण प्रतीक बनले.

‘वळीवडेचा इतिहास संपूर्ण मानवजातीसाठी प्रेरणादायी’

जिल्हाधिकारी डॉ. विजय राठोड यांनी या ऐतिहासिक घटनेचा उल्लेख करताना मानवतेच्या सर्वात कठीण काळातही करुणा आणि सहानुभूतीचा विजय होतो, हा संदेश भारत-पोलंडच्या संबंधातून मिळतो, असे सांगितले.

भारत आणि पोलंड हे संयम, धैर्य, राष्ट्रीय अभिमान आणि मानवतेच्या मूल्यांनी जोडले गेले आहेत. वळीवडेचा हा ऐतिहासिक वारसा दोन्ही देशांमधील मैत्री अधिक दृढ करणारा असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

संभाजीराजे छत्रपतींच्या पुढाकारातून आधुनिक भागीदारी

युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी भारत-पोलंडमधील या ऐतिहासिक भावनिक नात्याला आधुनिक भागीदारीचे स्वरूप देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. पोलंडला दिलेल्या विविध भेटी आणि सातत्यपूर्ण संपर्कातून तीन पिढ्यांपासून जपला गेलेला हा संबंध आता दोन्ही देशांच्या सरकारांमधील व्यापक सहकार्याच्या दिशेने पुढे जात असल्याचे जिल्हाधिकारी डॉ. राठोड यांनी सांगितले.

पोलंडचे पंतप्रधान यावर्षीच्या उत्तरार्धात भारताला भेट देणार असल्याचेही यावेळी नमूद करण्यात आले. ही भेट केवळ राजनैतिक संबंधांपुरती मर्यादित नसून इतिहास, मानवता आणि मैत्रीच्या पुनर्मिलनाचे प्रतीक असल्याचे सांगण्यात आले.

वळीवडे येथे जागतिक दर्जाचे संग्रहालय उभारण्याचा संकल्प

युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी वळीवडे येथील पोलिश नागरिकांच्या वास्तव्यासंबंधीच्या ऐतिहासिक आठवणी आणि तत्कालीन जीवनमानाची माहिती दिली. तसेच या ऐतिहासिक वारशाचे जतन करण्यासाठी राबविण्यात येत असलेल्या प्रकल्पांची माहिती त्यांनी पोलिश शिष्टमंडळाला दिली.

वळीवडेचा इतिहास केवळ कोल्हापूर किंवा पोलंडपुरता मर्यादित नसून संपूर्ण मानवजातीसाठी प्रेरणादायी आहे, असे संभाजीराजे छत्रपती यांनी सांगितले. या वारशाच्या जतनासाठी पोलंडने दाखविलेल्या बांधिलकीबद्दल त्यांनी कृतज्ञता व्यक्त केली.

वळीवडे येथे जागतिक दर्जाचे मानवता, शांतता आणि भारत-पोलंड मैत्रीचे संग्रहालय उभारण्याचा संकल्प त्यांनी यावेळी व्यक्त केला.

पोलंडकडून ऐतिहासिक वस्तू आणि छायाचित्रे प्रदान

या भेटीदरम्यान पोलिश शिष्टमंडळाने वळीवडे येथे उभारण्यात येणाऱ्या संग्रहालयासाठी त्यांच्या संग्रहातील तत्कालीन काळातील ऐतिहासिक वस्तू आणि छायाचित्रे प्रदान केली. या वस्तूंमुळे संग्रहालयाच्या माध्यमातून भारत-पोलंडच्या ऐतिहासिक संबंधांचा वारसा अधिक प्रभावीपणे पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचविण्यास मदत होणार आहे.

वळीवडेतील कुटुंबाच्या वंशजांनी व्यक्त केली कृतज्ञता

वळीवडे येथे वास्तव्यास असलेल्या पोलिश कुटुंबाच्या वंशज अपेक्षा निरंजन यांनी यावेळी मनोगत व्यक्त केले. पोलंडहून आलेल्या सर्व मान्यवरांचे तसेच हा ऐतिहासिक वारसा जपण्यासाठी प्रयत्न करणारे युवराज संभाजीराजे छत्रपती आणि संयोगिताराजे छत्रपती यांचे त्यांनी मनःपूर्वक आभार मानले.

भारताने संकटकाळात पोलिश नागरिकांना दिलेला आश्रय आणि वळीवडे येथे जपलेली मानवतेची परंपरा यामुळे भारत-पोलंड मैत्रीचा हा इतिहास आगामी पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरणार आहे.