मुंबईत IPTA राष्ट्रीय नाट्य महोत्सव २०२६ची घोषणा; सामाजिक बदल आणि सांस्कृतिक प्रतिकाराची रंगमंचावर मांडणी

मुंबई प्रतिनिधी उदय कासारे 

मुंबई : Indian People's Theatre Association (IPTA) तर्फे मे २०२६ मध्ये मुंबई येथे आयोजित करण्यात येणाऱ्या “IPTA नॅशनल थिएटर फेस्टिव्हल २०२६”ची घोषणा करण्यात आली. मुंबई प्रेस क्लब येथे झालेल्या पत्रकार परिषदेत ज्येष्ठ अभिनेत्री Sulabha Arya, Masud Akhtar, Tanvi Akhtar, Ramesh Talwar तसेच इतर मान्यवर उपस्थित होते.

“थिएटर फॉर सोशल चेंज, कल्चरल रेझिस्टन्स अँड कलेक्टिव्ह इमॅजिनेशन” या संकल्पनेवर आधारित हा राष्ट्रीय नाट्य महोत्सव प्रगतिशील लोकनाट्य चळवळीचा महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक मेळावा ठरणार असल्याचे आयोजकांनी सांगितले.

हा महोत्सव प्रख्यात कवी Kaifi Azmi, रंगकर्मी Shaukat Kaifi आणि IPTA चळवळीचे ज्येष्ठ नेते Jitendra Raghuvanshi यांच्या स्मृतींना समर्पित करण्यात आला आहे.

१९४३ मध्ये स्थापन झालेल्या IPTA ने स्वातंत्र्य आंदोलन, कामगार प्रश्न, सामाजिक समता, धर्मनिरपेक्षता, स्त्री-पुरुष समानता आणि लोकशाही मूल्यांसाठी सातत्याने सांस्कृतिक चळवळ उभारली. त्याच परंपरेचा वारसा पुढे नेत हा राष्ट्रीय नाट्य महोत्सव आयोजित करण्यात येत आहे.

महोत्सवात देशभरातील IPTAच्या विविध राज्य शाखांकडून सामाजिक, आर्थिक, पर्यावरणीय आणि राजकीय विषयांवर आधारित नाट्यप्रयोग सादर करण्यात येणार आहेत. स्त्री-अधिकार, LGBTQ+ प्रश्न, शेतकरी संकट, बेरोजगारी, पर्यावरणीय संकट, वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सांप्रदायिक सलोखा आणि लोकशाही मूल्ये या विषयांवरील नाटके विशेष आकर्षण ठरणार आहेत.

या आठवडाभर चालणाऱ्या महोत्सवात नाट्यप्रयोगांसोबत अभिनय कार्यशाळा, दिग्दर्शक संवाद, स्क्रिप्ट रायटिंग कार्यशाळा, प्रेक्षकांशी संवाद, सांस्कृतिक कार्यक्रम तसेच IPTA स्थापना दिनाचे विशेष आयोजन करण्यात येणार आहे.

२० मे २०२६ रोजी उद्घाटन समारंभाने महोत्सवाची सुरुवात होणार असून मुंबई IPTAतर्फे Kuldeep Singh आणि त्यांच्या टीमचा “वाको नाम कबीर” हा विशेष संगीत कार्यक्रम सादर केला जाणार आहे. या कार्यक्रमाचे निवेदन Atul Tiwari करणार आहेत.

महोत्सवात दिल्ली IPTA, IPTA तामिळनाडू, नाशिक IPTA, लोक कला मंच IPTA पंजाब, इंदूर IPTA, लखनौ IPTA, पटना IPTA तसेच मुंबई IPTA यांच्या विविध नाट्यप्रयोगांचे सादरीकरण होणार आहे. हिंदी, उर्दू, तमिळ, मराठी आणि पंजाबी भाषांतील नाट्यपरंपरांचे वैविध्य या महोत्सवातून अनुभवायला मिळणार आहे.

२७ मे रोजी “कोर्ट मार्शल” आणि “हम परवाने : द स्टोरी ऑफ शहीद अशफाकुल्ला खान वारसी” या विशेष नाट्यप्रयोगांसह महोत्सवाचा समारोप होणार आहे.

पत्रकार परिषदेत आयोजकांनी स्पष्ट केले की, हा महोत्सव स्पर्धात्मक नसून सामाजिक बांधिलकी, लोकशाही मूल्ये आणि सांस्कृतिक प्रतिकार यांना बळ देणारा राष्ट्रीय सांस्कृतिक उपक्रम आहे. व्यावसायिक मनोरंजनाच्या वाढत्या प्रभावाच्या काळात लोकाभिमुख आणि सामाजिक भान असलेल्या रंगकलेला नवी ऊर्जा देण्याचा IPTAचा प्रयत्न असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

IPTA राष्ट्रीय समितीने देशभरातील रंगकर्मी, विद्यार्थी, सांस्कृतिक कार्यकर्ते, माध्यम प्रतिनिधी आणि सामाजिक भान असलेल्या नागरिकांना या महोत्सवात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे.