आर्थिक संबंधांपलीकडे मानवी मूल्ये, सांस्कृतिक वारसा आणि संवाद आवश्यक – मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

प्रतिनिधी : नरेश शिंदे 

मुंबई, दि. ५ : जगातील विविध देशांच्या संस्कृती, परंपरा, विचारसरणी आणि जीवनपद्धती वेगवेगळ्या असल्या तरी मानवतेला जोडणारी काही सार्वत्रिक मूल्ये समान आहेत. या समान मूल्यांचा शोध घेत सांस्कृतिक देवाणघेवाण, परस्पर सन्मान आणि संवादाची व्याप्ती वाढविणे ही आजची गरज आहे. केवळ आर्थिक सहकार्याच्या माध्यमातून जग अधिक चांगले होऊ शकत नाही, तर मानवी मूल्ये, सांस्कृतिक वारसा आणि परस्पर संवादातून अधिक समतोल, शांततामय आणि समृद्ध जगाची निर्मिती शक्य आहे, असे प्रतिपादन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केले.

‘ग्लोबल इम्पॅक्ट फोरम २०२६’च्या दुसऱ्या पर्वाचे उद्घाटन

मुंबई येथे आयोजित ‘ग्लोबल इम्पॅक्ट फोरम २०२६’ (GIF) च्या दुसऱ्या पर्वाच्या उद्घाटनप्रसंगी मुख्यमंत्री फडणवीस बोलत होते.

यावेळी मुंबईतील ब्राझीलचे महावाणिज्यदूत जोसे मौरो फोनेस्का कोस्टा कौटो, रशियाचे महावाणिज्यदूत इव्हान फेतिसोव्ह, चीनचे महावाणिज्यदूत किन ती, दक्षिण आफ्रिकेचे महावाणिज्यदूत गेडियन लाबाने यांच्यासह भारत, ब्राझील, रशिया, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या ब्रिक्स देशांतील राजनैतिक प्रतिनिधी, उद्योगपती, अभ्यासक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.

श्रीकृष्णाच्या संदेशातून सर्वसमावेशकतेचा विचार

श्रीकृष्ण जन्माष्टमीच्या शुभेच्छा देताना मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी भगवान श्रीकृष्णांच्या सर्वसमावेशकता, धर्मनिष्ठा आणि सत्याच्या विजयाच्या संदेशाचा उल्लेख केला.

जगासमोर असलेल्या विविध आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर मानवी मूल्ये आणि परस्पर समज वाढविण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी यावेळी अधोरेखित केले.

विविध देशांमध्ये संवाद वाढविण्याची गरज

सध्याच्या काळात जग अनेक स्तरांवर विखुरलेले असून जागतिक व्यवस्था विविध अर्थांनी असंतुलित झाल्याचे दिसून येते. अशा परिस्थितीत विविध देशांनी एकत्र येण्यासाठी उपलब्ध असलेल्या संधींचा शोध घेण्याची हीच योग्य वेळ असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले.

संस्कृती, मते आणि विचारधारा वेगवेगळ्या असल्या तरी संवादाच्या माध्यमातून समान मूल्यांवर आधारित परस्पर समज वाढविणे शक्य आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

केवळ आर्थिक संबंध आणि व्यापाराच्या माध्यमातून जग अधिक चांगले होऊ शकत नाही. त्यासाठी मानवी मूल्यांवर आधारित संवाद, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि परस्परांच्या अनुभवांतून शिकण्याची प्रक्रिया आवश्यक आहे, असेही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले.

राजकीय नेते, राजनैतिक प्रतिनिधी आणि उद्योग क्षेत्राने एकत्र यावे

विविध देशांतील नागरिक, राजकीय नेते, राजनैतिक प्रतिनिधी, विचारवंत तसेच उद्योग आणि व्यावसायिक क्षेत्रातील नेतृत्वाने अशा व्यासपीठांवर एकत्र येऊन विचारांचे आदान-प्रदान करणे महत्त्वाचे असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले.

अशा संवादातून केवळ व्यावसायिक संबंध नव्हे, तर विविध समाज आणि देशांमध्ये परस्पर विश्वास, समज आणि सहकार्याची नवी दालने खुली होऊ शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.

‘वसुधैव कुटुंबकम्’ ही भारताची जीवनदृष्टी

भारत हा जगातील प्राचीन संस्कृतींपैकी एक असून भारतीय संस्कृतीच्या मूलभूत विचारांचा पाया ‘वसुधैव कुटुंबकम्’ या संकल्पनेत असल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले.

संपूर्ण विश्व एक असून संपूर्ण जग हे एक कुटुंब आहे, ही भारतीय जीवनदृष्टी आहे. भारताने आपल्या इतिहासात केवळ वस्तू आणि व्यापाराचा प्रसार केला नाही, तर विचार, ज्ञान आणि जीवनमूल्यांचाही जगभर प्रसार केला आहे, असे त्यांनी नमूद केले.

व्यापारासोबत भारतीय विचारांचा जगावर प्रभाव

जागतिक व्यापारातील भारताचा ऐतिहासिक सहभाग महत्त्वपूर्ण राहिला आहे. व्यापाराबरोबरच भारतीय विचार आणि जीवनमूल्यांचाही विविध देशांवर प्रभाव पडला असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले.

बौद्ध धर्म हे याचे महत्त्वपूर्ण उदाहरण असल्याचे त्यांनी नमूद केले. भारतातून अनेक शतकांपूर्वी जगाच्या विविध भागांत पोहोचलेल्या या विचारधारेने मोठा प्रभाव निर्माण केला.

विशेष म्हणजे या विचारांचा प्रसार युद्ध, संघर्ष किंवा हिंसेच्या माध्यमातून नव्हे, तर विचार आणि मूल्यांच्या प्रभावातून झाल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी यावेळी सांगितले.

ब्रिक्स राष्ट्रांमध्ये सहकार्याची नवी दालने खुली करण्याचा प्रयत्न

फोरमच्या संचालिका जान्हवी पवार यांनी ग्लोबल इम्पॅक्ट फोरमच्या व्यापक उद्दिष्टांची माहिती दिली.

सांस्कृतिक समानता आणि परस्पर सहकार्याच्या माध्यमातून ब्रिक्स राष्ट्रांमध्ये नव्या भागीदारीच्या संधी निर्माण करण्याबरोबरच जागतिक स्तरावर सकारात्मक आणि दीर्घकालीन परिणाम साध्य करण्यासाठी हा मंच महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

भारत-ब्राझील सांस्कृतिक संबंधांचे दृकश्राव्य सादरीकरण

इतिहास आणि लोकजीवनाच्या समृद्ध परंपरेत संगीत, नृत्य, क्रीडा आणि उत्सव हे ओळख आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्तीची प्रभावी माध्यमे ठरले आहेत.

भारत आणि ब्राझील या दोन्ही देशांच्या सांस्कृतिक परंपरांमध्ये असलेल्या साम्यस्थळांचे तसेच दोन्ही देशांमधील दृढ भागीदारीचे दर्शन घडविणारे दृकश्राव्य सादरीकरण यावेळी उपस्थितांना दाखविण्यात आले.

विविध क्षेत्रातील मान्यवरांची उपस्थिती

कार्यक्रमाच्या प्रभावी आयोजनाबद्दल मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जान्हवी पवार आणि एपी ग्लोबल इम्पॅक्ट फोरम यांचे अभिनंदन केले.

यावेळी विविध देशांचे राजदूत, उद्योग क्षेत्रातील वरिष्ठ प्रतिनिधी, अभ्यासक, समुदायाचे प्रतिनिधी, राजकीय नेते, विचारवंत तसेच उद्योग आणि व्यावसायिक क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.

सामायिक मूल्ये, संस्कृती आणि संवादाच्या माध्यमातून विविध देशांमधील संबंध अधिक दृढ करून जागतिक स्तरावर सकारात्मक बदल घडवून आणण्याचा संदेश ग्लोबल इम्पॅक्ट फोरम २०२६च्या माध्यमातून देण्यात आला.