महाराष्ट्र शासनाचे वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार व कृषी सेवारत्न पुरस्कार जाहीर; राज्यभरातील शेतकरी व कृषी अधिकाऱ्यांचा गौरव

मुंबई प्रतिनिधी | देवानंद शिंदे 

राज्यातील शेतकऱ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शासन कटिबद्ध असून, कृषी क्षेत्र अधिक सक्षम, आधुनिक आणि स्पर्धात्मक करण्यासाठी विविध महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतले जात असल्याची घोषणा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कृषी दिनानिमित्त आयोजित राज्यस्तरीय कार्यक्रमात केली. यावेळी राज्यातील विविध कृषी पुरस्कारांनी सन्मानित शेतकरी आणि कृषी अधिकाऱ्यांचा गौरव करण्यात आला.

मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, राज्य सरकार शेतकऱ्यांना मोफत वीज पुरविण्यासाठी दरवर्षी सुमारे २८ हजार कोटी रुपयांचा खर्च करत आहे. याशिवाय कृषी यांत्रिकीकरणासाठी दरवर्षी १,५०० ते २,००० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात येत असून विविध कृषी अवजारांवर ८० ते १०० टक्क्यांपर्यंत अनुदान दिले जात आहे.

प्रमाणित बियाण्यांनाच विक्रीची परवानगी

राज्यात नकली बियाण्यांचा प्रश्न कायमस्वरूपी सोडविण्यासाठी सर्व बियाण्यांचे ऑनलाइन प्रमाणन बंधनकारक करण्यात येणार आहे. प्रमाणित नसलेल्या बियाण्यांच्या विक्रीला परवानगी दिली जाणार नसल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्पष्ट केले. या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांची फसवणूक थांबविण्यास मोठी मदत होणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

दुष्काळमुक्त महाराष्ट्रासाठी फ्लड डायव्हर्जन प्रकल्प

राज्यातील दुष्काळी भागांना कायमस्वरूपी दिलासा मिळावा यासाठी फ्लड डायव्हर्जनद्वारे अतिरिक्त पाणी पश्चिम महाराष्ट्रातील दुष्काळी तालुक्यांपर्यंत आणि पुढे उजनीमार्गे मराठवाड्यात पोहोचविण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प सुरू करण्यात आल्याची माहिती मुख्यमंत्री यांनी दिली. भविष्यात महाराष्ट्र दुष्काळमुक्त करण्याचे उद्दिष्ट या प्रकल्पामागे असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

पुरस्कार विजेते शेतकरी ठरणार कृषी विभागाचे ‘अॅम्बेसेडर’

कृषी पुरस्कार विजेते शेतकरी हे कृषी विभागाचे खरे अॅम्बेसेडर असल्याचे सांगत मुख्यमंत्री म्हणाले की, त्यांच्या प्रयोगशील शेती, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि नाविन्यपूर्ण प्रयोगांमधून इतर शेतकऱ्यांना प्रेरणा मिळेल. गावागावांत आधुनिक शेतीची माहिती पोहोचविण्याची जबाबदारी या पुरस्कार विजेत्यांवर आहे.

कर्जमाफीसह विविध योजनांचा लाभ

शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी शासन विविध उपाययोजना राबवत असून कर्जमाफीचा निर्णयही घेण्यात आल्याचे मुख्यमंत्री यांनी सांगितले. शेतीतील गुंतवणूक वाढवून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे हेच शासनाचे अंतिम ध्येय असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

शेतकऱ्यांच्या विकासाला सर्वोच्च प्राधान्य : उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार

उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांनी सांगितले की, केंद्र आणि राज्य शासनाच्या विविध योजनांमुळे शेतकऱ्यांच्या अर्थकारणाला मोठा आधार मिळत आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना, मुख्यमंत्री बळीराजा मोफत वीज योजना यांसारख्या योजनांमुळे लाखो शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे.

महिला शेतकऱ्यांना कायदेशीर शेतकरी दर्जा देणारे विधेयक चालू अधिवेशनात मांडण्यात येणार असून ग्रामीण महिलांच्या सन्मानासाठी जिजामाता कृषिभूषण पुरस्कार प्रभावी ठरत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

महाराष्ट्र हे कृषी क्षेत्रासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) धोरण जाहीर करणारे देशातील पहिले राज्य असून यासाठी अर्थसंकल्पात ५०० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आल्याची माहिती त्यांनी दिली. बारामती येथील आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या एआय केंद्राच्या माध्यमातून शेतीसाठी आधुनिक उपाय विकसित केले जात असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

महिला कृषीरत्न पुरस्काराची घोषणा : कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे

कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी पुढील वर्षापासून ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर महिला कृषीरत्न पुरस्कार’ सुरू करण्यात येणार असल्याची घोषणा केली. कृषी क्षेत्रातील महिलांच्या योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी हा पुरस्कार महत्त्वाचा ठरणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

त्यांनी सांगितले की, पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत ५६ लाख शेतकऱ्यांना ३६ हजार ५८५ कोटी रुपयांची मदत देण्यात आली आहे. कृषी समृद्धी योजनेसाठी ५ हजार कोटी रुपयांची तरतूद असून त्यापैकी २ हजार कोटी रुपयांचे वितरण झाले आहे.

मुख्यमंत्री बळीराजा मोफत वीज योजनेअंतर्गत साडेसात अश्वशक्तीपर्यंतच्या कृषी पंपांचे वीजबिल माफ करण्यात आले असून गेल्या दोन वर्षांत यासाठी सुमारे ३० हजार कोटी रुपयांची मदत देण्यात आली आहे. तसेच पीएम किसान सन्मान निधी आणि नमो शेतकरी महासन्मान निधीद्वारे राज्यातील शेतकऱ्यांना ५५ हजार कोटी रुपयांहून अधिक लाभ मिळाल्याचे त्यांनी सांगितले.

२०२३ व २०२४ मधील १८९ कृषी पुरस्कारांचे वितरण

कार्यक्रमात सन २०२३ आणि २०२४ या दोन वर्षांसाठी एकूण १८९ कृषी पुरस्कारांचे वितरण करण्यात आले. डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषिरत्न, वसंतराव नाईक कृषिभूषण, जिजामाता कृषिभूषण, कृषिभूषण (सेंद्रिय शेती), युवा शेतकरी, उद्यानपंडित, वसंतराव नाईक शेतीमित्र, वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी तसेच पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील कृषी सेवारत्न पुरस्कारांनी राज्यातील उत्कृष्ट शेतकरी आणि कृषी अधिकाऱ्यांचा गौरव करण्यात आला.

डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषिरत्न पुरस्कार २०२३ साठी कोल्हापूर विभागातील डॉ. संजय ज्ञानदेव पाटील तर २०२४ साठी पालघर जिल्ह्यातील यज्ञेश वसंत सावे यांना प्रदान करण्यात आला.

या कार्यक्रमाला राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे, जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील, रोजगार हमी व फलोत्पादन मंत्री भरत गोगावले, राज्यमंत्री अॅड. आशिष जयस्वाल, राज्यमंत्री इंद्रनील नाईक तसेच कृषी विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

कृषी दिनानिमित्त करण्यात आलेल्या या घोषणा आणि पुरस्कार वितरणामुळे राज्यातील कृषी क्षेत्राला नवी दिशा मिळणार असून शेतकऱ्यांना आर्थिक बळ, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि शाश्वत शेतीसाठी आवश्यक पाठबळ मिळेल, असा विश्वास शासनाने व्यक्त केला.

महाराष्ट्र शासनाचे वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार व कृषी सेवारत्न पुरस्कार जाहीर; राज्यभरातील शेतकरी व कृषी अधिकाऱ्यांचा गौरव

महाराष्ट्र शासनाने कृषी क्षेत्रात उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या शेतकरी तसेच कृषी विभागातील उल्लेखनीय सेवा बजावणाऱ्या अधिकाऱ्यांचा गौरव करण्यासाठी वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार (सामान्य व आदिवासी गट) आणि कृषी सेवारत्न पुरस्कार जाहीर केले आहेत. या पुरस्कारांद्वारे राज्यातील विविध विभागांतील कृषी क्षेत्रातील प्रेरणादायी कार्याची दखल घेण्यात आली आहे.

वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार (सामान्य गट)

मराठवाडा विभागातून श्री. भारत बापूराव जाधव (अलामगाव, ता. अंबड, जि. जालना), श्री. बाबुराव माणिकराव सलगर (मलनाथपूर, ता. परळी वैजनाथ, जि. बीड), सौ. अनिता आबासाहेब चव्हाण (कारजखेडा, ता. धाराशिव), श्री. गणेश भगवानराव जगताप (वाला, ता. रेणापूर, जि. लातूर), श्री. पांडुरंग भगवानराव जाधव (मिर्झापूर, जि. परभणी), श्री. सुनील नामदेवराव चिमणपाडे (कुडली, ता. देगलूर, जि. नांदेड) आणि श्री. अनिल गंगाराम जाधव (माळहिवरा, जि. हिंगोली) यांची निवड करण्यात आली आहे.

विदर्भ विभागातून श्री. बबन तुकाराम कुटे (घाटा, ता. मालेगाव, जि. वाशिम), श्री. गजानन शंकरराव वानखेडे (सुकळी, ता. उमरखेड, जि. यवतमाळ), श्री. रामभाऊ महादेवराव ढोरे (वरुड, जि. अमरावती), श्री. प्रितेश विजयराव डहाके (डोणगाव, ता. मेहकर, जि. बुलढाणा), श्री. विठ्ठल पुरुषोत्तम माळी (बहादुरा, ता. बाळापूर, जि. अकोला), सौ. वंदना राधेश्याम वैद्य (महालगाव/सुकळी, ता. साकोली, जि. भंडारा), श्रीमती रत्नमाला सुरेश आस्कर (पिपरी (देश), ता. भद्रावती, जि. चंद्रपूर), श्री. पुरुषोत्तम झेलुजी जांभूळकर (कोरेगाव, ता. आरमोरी, जि. गडचिरोली), श्री. अभय निळकंठराव ढोकणे (आमगाव (मदणी), ता. सेलू, जि. वर्धा) आणि श्री. नामदेव मारोती लांजेवार (मांढळ, ता. कुही, जि. नागपूर) यांचा समावेश आहे.

वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार (आदिवासी गट)

आदिवासी गटामध्ये ठाणे विभागातून श्री. दामू मधु मधे (राजदांडवाडी-ढवराळ, ता. पेण, जि. रायगड), नाशिक विभागातून श्री. प्रेमसिंग आमरा पावरा (न्यू बोराडी, ता. शिरपूर, जि. धुळे), पुणे विभागातून श्री. शंकर जगन्नाथ केंगले (डोण, ता. आंबेगाव, जि. पुणे), लातूर विभागातून श्री. नामदेव परसराम फोले (कुपटी खुर्द, ता. किनवट, जि. नांदेड), अमरावती विभागातून श्री. रामगोपाल सखाराम मावस्कर (टीटंबा, ता. धारणी, जि. अमरावती) आणि नागपूर विभागातून श्री. प्रेमलशाह तुळशिराम अत्राम (उमरवाही, ता. सिंदेवाही, जि. चंद्रपूर) यांची निवड करण्यात आली आहे.

पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील कृषी सेवारत्न पुरस्कार

कृषी विभागातील उत्कृष्ट सेवेसाठी जाहीर करण्यात आलेल्या कृषी सेवारत्न पुरस्कारांत ठाणे विभागातून श्री. अविनाश पद्माजी वडते (उप कृषी अधिकारी, कल्याण), नाशिक विभागातून श्री. संजय किसान भांड (उप कृषी अधिकारी, नाशिक), पुणे विभागातून श्री. सुखदेव ज्ञानदेव जमधडे (उप कृषी अधिकारी, शेवगाव, जि. अहिल्यानगर), कोल्हापूर विभागातून श्री. नामदेव शिवाजी परीट (कृषी उपसंचालक, कोल्हापूर), छत्रपती संभाजीनगर विभागातून श्री. पंडित किशनराव काकडे (सहाय्यक कृषी अधिकारी, अंबाजोगाई, जि. बीड), लातूर विभागातून श्री. सुर्यकांत बाबुराव लोखंडे (उप कृषी अधिकारी, लातूर), अमरावती विभागातून कु. रुपाली वसंतराव ठाकरे (सहाय्यक कृषी अधिकारी, भातकुली, जि. अमरावती), नागपूर विभागातून श्री. गोकुलदास भिवाजी पाटील (उप कृषी अधिकारी, गोंडपिपरी, जि. चंद्रपूर) तसेच कृषी आयुक्तालयातून श्री. मनोहर यशवंत मुंढे (कृषी उपसंचालक, कृषी आयुक्तालय, पुणे) यांचा समावेश आहे.

राज्य शासनाच्या या पुरस्कारांमुळे कृषी क्षेत्रात नवनवीन तंत्रज्ञानाचा स्वीकार, शाश्वत शेती, उत्पादनवाढ, जलसंधारण, पीक व्यवस्थापन आणि कृषी विस्तार सेवेत उल्लेखनीय काम करणाऱ्या शेतकरी व अधिकाऱ्यांना प्रोत्साहन मिळणार आहे. राज्याच्या विविध भागांतील पुरस्कारार्थींनी आपल्या कार्यातून इतर शेतकऱ्यांसमोर आदर्श निर्माण केला असून त्यांच्या कार्याचा सन्मान म्हणून हे पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत. कृषी क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी सातत्याने योगदान देणाऱ्या या सर्व पुरस्कारार्थ्यांचे राज्यभरातून अभिनंदन होत आहे.