मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात मोठी प्रगती; महाराष्ट्रातील तिसऱ्या पर्वतीय बोगद्याचे काम पूर्ण

नवी दिल्ली, दि. २ : भारताच्या पहिल्या हाय-स्पीड रेल्वे मार्गिकेच्या उभारणीत महत्त्वपूर्ण प्रगती नोंदवत मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत महाराष्ट्रातील तिसऱ्या पर्वतीय बोगद्याचे यशस्वी वेधन पूर्ण करण्यात आले आहे. पालघर जिल्ह्यातील आंबेसरी गावाजवळ हा बोगदा पूर्ण झाला असून प्रकल्पाच्या तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक टप्प्यातील आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे.

४१७ मीटर लांबी आणि १४.४ मीटर रुंदी असलेला हा बोगदा अत्याधुनिक सुरक्षा आणि देखरेख यंत्रणांनी सुसज्ज करण्यात आला आहे. बुलेट ट्रेनच्या सुरक्षित, वेगवान आणि कार्यक्षम संचालनासाठी आवश्यक असलेल्या आधुनिक तांत्रिक सुविधा या बोगद्यात उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.

पाच महिन्यांत तीन पर्वतीय बोगद्यांचे वेधन पूर्ण

या यशासह महाराष्ट्रात गेल्या पाच महिन्यांत तीन पर्वतीय बोगद्यांचे काम पूर्ण झाले आहे. यापूर्वी एमटी-०५ आणि एमटी-०६ या बोगद्यांचेही यशस्वी वेधन पूर्ण झाले होते. त्यामुळे प्रकल्पाच्या डोंगराळ आणि तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीच्या विभागातील कामाला अधिक वेग मिळाला आहे.

अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर

बोगद्याच्या उत्खननादरम्यान संरचनात्मक स्थिरता आणि कामगारांच्या सुरक्षिततेसाठी आधुनिक भूतांत्रिक उपकरणांचा वापर करण्यात आला. रिअल-टाइम मॉनिटरिंग प्रणालीद्वारे संपूर्ण कामावर सतत नजर ठेवण्यात आली.

यामध्ये सरफेस सेटलमेंट पॉइंट्स, थ्री-डी टार्गेट्स, स्ट्रेन गेजेस आणि सिस्मोग्राफ्सच्या मदतीने कंपने, बोगद्याची स्थिरता तसेच परिसरातील संरचनांवर होणाऱ्या परिणामांचे निरीक्षण करण्यात आले. याशिवाय वायुवीजन प्रणाली, अग्निसुरक्षा यंत्रणा, नियंत्रित प्रवेश व्यवस्था आणि सातत्यपूर्ण भूतांत्रिक निरीक्षण अशा व्यापक सुरक्षा उपाययोजनांची अंमलबजावणी करण्यात आली.

यापूर्वी पूर्ण झालेले बोगदे

२ जानेवारी २०२६ रोजी पालघर जिल्ह्यातील सफाळेजवळील १.५ किलोमीटर लांबीच्या एमटी-०५ बोगद्याचे वेधन पूर्ण झाले होते. त्यानंतर ३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी ४५४ मीटर लांबीच्या एमटी-०६ बोगद्याचे वेधन ‘न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड’ (NATM) तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आले.

सध्या महाराष्ट्रातील सात पर्वतीय बोगद्यांपैकी एमटी-०५, एमटी-०६ आणि एमटी-०७ हे बोगदे एकमेकांशी जोडले गेले असून त्यांचे वेधन पूर्ण झाले आहे. तसेच ३५० मीटर लांबीच्या एमटी-०८ बोगद्याचे काम ५ ऑक्टोबर २०२३ रोजीच पूर्ण झाले होते.

इतर बोगद्यांचे काम वेगात

सध्या एमटी-०३ बोगद्याचे उत्खनन ८० टक्क्यांहून अधिक पूर्ण झाले असून एमटी-०४ बोगद्याचे काम सुमारे ६० टक्के पूर्ण झाले आहे. एमटी-०१ आणि एमटी-०२ या बोगद्यांचे कामही वेगाने सुरू आहे.

औद्योगिक पट्ट्यातील महत्त्वाचा प्रकल्प

मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गिका महाराष्ट्रातील बोईसर आणि गुजरातमधील वापी या महत्त्वाच्या औद्योगिक पट्ट्यातून जात आहे. या भागातील बांधकाम कार्याला मोठी गती मिळाली असून वापी आणि बोईसर स्थानकांदरम्यान असलेल्या एमटी-०८, एमटी-०७ आणि एमटी-०६ या तिन्ही डोंगराळ बोगद्यांचे उत्खनन यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे.

आधुनिक भारताच्या पायाभूत विकासाला चालना

मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पामुळे भारतात प्रगत बोगदा बांधकाम तंत्रज्ञान, आधुनिक अभियांत्रिकी आणि उच्च-गती रेल्वे पायाभूत सुविधांच्या विकासाला मोठी चालना मिळत आहे. भविष्यातील सुरक्षित, अत्याधुनिक आणि वेगवान रेल्वे वाहतुकीचा मजबूत पाया या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाद्वारे उभारला जात असल्याचे मानले जात आहे.