राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांचे विचार आजही तितकेच प्रेरणादायी; ग्रामगीतेतून समाज परिवर्तनाचा संदेश

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांनी अध्यात्म, समाजकार्य, ग्रामविकास आणि साहित्य यांच्या माध्यमातून भारताला एकात्मतेचा मार्ग दाखवला. त्यांच्या विचारांचा प्रभाव आजही समाजजीवनात जाणवतो. ग्रामीण विकास, बंधुता, समता आणि नैतिक मूल्यांवर आधारित समाजरचना हे त्यांचे मुख्य ध्येय होते.

ग्रामगीतेच्या विचारांशी सुसंगत कार्य

आश्रमातील प्रत्येक उपक्रम ग्रामगीतेच्या विचाराशी सुसंगत असल्याचे मानले जाते. आदर्श ग्रामजीवनाचा पुरस्कार आणि समाजसेवेची शिकवण या आश्रमातून दिली जाते. केंद्र सरकारनेही या कार्याची दखल घेत आश्रमाचे सरचिटणीस जनार्दन पंत बोथे यांना २६ जानेवारी २०२६ रोजी पद्मश्री पुरस्कार जाहीर केला आहे.

आजच्या काळातील संदर्भ

आजच्या तंत्रज्ञानप्रधान युगातही राष्ट्रसंतांचे विचार अत्यंत उपयुक्त ठरत आहेत. सामाजिक विभाजन, जातीभेद, धर्मभेद, ग्रामीण अधोगती आणि नैतिकतेचा अभाव या समस्यांवर त्यांच्या विचारांमध्ये प्रभावी उपाय दिसून येतात.

त्यांनी दिलेला संदेश स्पष्ट होता –

“बैसू चला सर्व एकाचि रांगे…”

बंधुता, समता आणि सेवा या मूल्यांवर आधारित समाजरचना हीच खऱ्या अर्थाने नवभारताची पायाभरणी असल्याचे त्यांनी सांगितले.

राष्ट्रनिर्मितीशी जोडलेले कार्य

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांचे कार्य हे केवळ अध्यात्मिक नव्हते, तर राष्ट्रनिर्मितीच्या व्यापक ध्येयाशी निगडित होते. त्यांनी भजन, साहित्य, समाजकार्य आणि ग्रामविकासाच्या माध्यमातून समाजाला दिशा दिली.

खरी आदरांजली म्हणजे विचारांची अंमलबजावणी

त्यांच्या जन्मदिनी त्यांच्या विचारांचे स्मरण करण्याबरोबरच ते प्रत्यक्ष जीवनात उतरवणे हीच खरी आदरांजली ठरेल.

त्यांची प्रार्थना आजही तितकीच समर्पक वाटते –

“दे वरची असा दे, या भारतात बंधुभाव नित्य वसू दे.”

ही भावना भारतातील प्रत्येक नागरिकाच्या आचरणात उतरली, तरच राष्ट्रसंतांचे स्वप्न साकार होईल.