डिजिटल जनगणना २०२७: नागरिकांच्या माहितीची १००% गोपनीयता; स्वगणनेला १ मेपासून सुरुवात

मुंबई, दि. २२ : देशाच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी जनगणना प्रक्रिया २०२७ मध्ये प्रथमच पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने राबवली जाणार आहे. भारताचे रजिस्ट्रार जनरल आणि जनगणना आयुक्त मृत्युंजय कुमार नारायण यांनी याबाबत घोषणा केली आहे.

महाराष्ट्रात १ मे २०२६ पासून स्वगणना (Self-Enumeration) प्रक्रियेला सुरुवात होणार असून नागरिकांना https://se.census.gov.in⁠� या पोर्टलवर स्वतःची माहिती भरता येणार आहे. ही प्रक्रिया १५ मेपर्यंत चालेल. त्यानंतर १६ मे ते १४ जूनदरम्यान प्रगणक घराघरात जाऊन माहितीची पडताळणी करतील.

जनगणना अधिनियम १९४८ अंतर्गत नागरिकांनी दिलेली माहिती पूर्णपणे गोपनीय ठेवली जाणार असून ती कोणत्याही न्यायालयात पुरावा म्हणून वापरली जाणार नाही. तसेच ही माहिती कोणत्याही अन्य शासकीय विभागासोबत शेअर केली जाणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

जनगणनेदरम्यान नागरिकांनी अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे. विशेषतः बँक तपशील, ओटीपी किंवा कोणतेही शुल्क जनगणना कर्मचाऱ्यांकडून मागितले जात नाही. संशयास्पद बाबी आढळल्यास १९३० या सायबर हेल्पलाईनवर संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

या वेळी १६ प्रादेशिक भाषांमध्ये जनगणना उपलब्ध असेल. मोबाईल ॲपद्वारे माहिती नोंदवली जाणार असून संपूर्ण प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि अचूक करण्यावर भर देण्यात आला आहे.

जनगणनेचा दुसरा टप्पा म्हणजे लोकसंख्या मोजणी फेब्रुवारी २०२७ मध्ये होणार असून १ मार्च २०२७ ही संदर्भ तारीख असेल.

‘विकसित भारत २०४७’ या उद्दिष्टासाठी ही जनगणना महत्त्वाची पायरी ठरणार असून नागरिकांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.