कृत्रिम बुद्धिमत्तेला संवेदनशील बनवण्याबाबत चिंतन व्हावे – राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा

मुंबई प्रतिनिधी 

 दि. २४ आगामी काळात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि मशीन लर्निंग विविध क्षेत्रात मोठी भूमिका बजावणार असले तरी त्याचे फायदे आणि आव्हाने दोन्ही आहेत. त्यामुळे कृत्रिम बुद्धिमत्तेला अधिक संवेदनशील, समावेशक आणि मानवी मूल्यांशी जोडण्याबाबत चिंतन होणे आवश्यक असल्याचे प्रतिपादन राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी केले.

मुंबईतील ॲटलास स्किलटेक युनिव्हर्सिटीच्या बीकेसी येथील शैक्षणिक संकुलात सुरू करण्यात आलेल्या **‘सेंटर फॉर इनोव्हेशन’**च्या उद्घाटनप्रसंगी राज्यपाल बोलत होते. याच कार्यक्रमात ओ.पी. जिंदल ग्लोबल युनिव्हर्सिटी आणि सिरील श्रॉफ सेंटर ऑफ एआय, लॉ अँड रेग्युलेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित ‘गव्हर्निंग एआय : कायदा, तंत्रज्ञान व समाज’ या राष्ट्रीय चर्चासत्राचे उद्घाटनही करण्यात आले.

एआयमध्ये दया, सहानुभूती आणि मानवी मूल्ये हवीत

राज्यपाल म्हणाले की, तंत्रज्ञान उपलब्ध असणे आणि त्याला ठोस उद्दिष्ट नसणे किंवा विज्ञान उपलब्ध असून त्याला मानवी मूल्यांची जोड नसणे धोकादायक ठरू शकते. त्यामुळे कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन करताना दया, अनुकंपा आणि सहानुभूती या मूल्यांचा अंतर्भाव आवश्यक आहे.

शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांमध्ये दुर्बल घटकांबद्दल संवेदनशीलता निर्माण झाली पाहिजे, असे आवाहनही त्यांनी केले.

विज्ञान व नवोन्मेषाचे युग

राज्यपालांनी सांगितले की, पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांनी ‘जय जवान, जय किसान’, माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांनी ‘जय विज्ञान’ आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘जय अनुसंधान’ अशी भर घालून भारताला विज्ञान व नवोन्मेषाच्या दिशेने नेले आहे.

‘विकसित भारत’ म्हणजे केवळ आर्थिकदृष्ट्या समृद्ध राष्ट्र नव्हे, तर ‘सर्वे भवन्तु सुखिनः, सर्वे संतु निरामयः’ या संकल्पनेप्रमाणे प्रत्येक नागरिकाचा विकास होणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

नामशेष होत असलेल्या कलांचे जतन व्हावे

आधुनिकीकरणामुळे जगभरातील अनेक पारंपरिक कला प्रकार आणि हस्तकला नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत. एक कला नष्ट झाली तर सांस्कृतिक ओळखीचा एक भाग हरवतो. त्यामुळे अशा कलांचे जतन व संवर्धन करण्यासाठी विद्यापीठांनी पुढाकार घ्यावा, असे राज्यपालांनी सांगितले.

दुर्मिळ कला वाचवणे म्हणजे ती संग्रहालयात बंदिस्त करणे नव्हे, तर तिला नवी ऊर्जा देणे होय, असेही त्यांनी नमूद केले.

मान्यवरांची उपस्थिती

कार्यक्रमात राज्यपालांच्या हस्ते एआय गव्हर्नन्स अहवालाचे प्रकाशन करण्यात आले.

यावेळी ॲटलास स्किलटेक युनिव्हर्सिटीच्या संस्थापिका डॉ. इंदू शहानी, कार्यकारी अध्यक्ष सिद्धार्थ शहानी, कुलगुरू डॉ. राजन वेळूकर, ओ.पी. जिंदल ग्लोबल युनिव्हर्सिटीचे कुलगुरू सी. राज कुमार, उद्योगपती सिरील श्रॉफ, रॉनी स्क्रूवाला, प्राध्यापक, निमंत्रित आणि विद्यार्थी उपस्थित होते.