खरीप हंगाम २०२६ साठी राज्य सज्ज; जलयुक्त शिवार कामांना गती, डिजिटल शेतीवर भर – मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

मुंबई, दि. २१ मे २०२६: बदलते हवामान, एल निनोचा संभाव्य परिणाम आणि जागतिक खत परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने खरीप हंगाम २०२६ साठी व्यापक तयारी केली असून शेतकऱ्यांना वेळेत पीक कर्ज, पुरेसा बियाणा साठा आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा लाभ मिळावा यासाठी विशेष नियोजन करण्यात आले आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली सह्याद्री अतिथीगृह येथे राज्यस्तरीय खरीप हंगाम आढावा बैठक पार पडली. बैठकीत उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे, महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्यासह विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. 

मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी राज्यातील जलयुक्त शिवार अभियानातील कामांना गती देण्याचे निर्देश देत जलसंधारणावर विशेष भर देण्यास सांगितले. पावसातील संभाव्य खंड लक्षात घेता संरक्षित सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. 

राज्यात यंदा बियाण्यांचा पुरेसा साठा उपलब्ध असून कापूस लागवड वाढण्याची शक्यता असल्याने कृषी विभागाला त्यानुसार नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार जूनमध्ये समाधानकारक पाऊस होण्याची शक्यता असली तरी जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये पावसाचे प्रमाण कमी राहू शकते. 

शेतकऱ्यांना पीक कर्ज वेळेत मिळावे यासाठी बँकांनी सकारात्मक भूमिका घ्यावी, असे आवाहनही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी केले. सिबिल स्कोअरच्या कारणावरून कर्ज नाकारण्याचे प्रकार टाळण्याचे निर्देशही त्यांनी दिले. 

राज्य शासनाने कृषी क्षेत्रात डिजिटल परिवर्तनावर मोठा भर दिला आहे. महाविस्तार ॲप, अ‍ॅग्रीस्टॅक, डीसीएस ॲप आणि क्रॉपसेफ यांसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवून शेतकऱ्यांना अचूक माहिती आणि सेवा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), ड्रोन तंत्रज्ञान आणि डेटा-आधारित शेतीचा वापर वाढवण्यावरही शासनाचा भर आहे. 

मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, महाराष्ट्र हे कृषी क्षेत्रासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता, जनरेटिव्ह AI, ड्रोन आणि अ‍ॅग्रीस्टॅक धोरण लागू करणारे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे. "महाविस्तार AI" प्रणालीद्वारे हवामान, बाजारभाव, खत मात्रा, पीक सल्ला आणि कीड-रोग व्यवस्थापनाची माहिती सध्या सुमारे ४० लाख शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचत आहे. 

कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी सांगितले की, खरीप हंगामासाठी आवश्यकतेपेक्षा अधिक बियाणे आणि पुरेसा खत साठा उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. कमी पावसाच्या संभाव्य परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी ठिबक सिंचन, तुषार सिंचन, मल्चिंग आणि हवामान बदलास सहनशील बियाण्यांच्या वापरावर भर देण्यात येणार आहे. 

राज्यातील कृषी क्षेत्र अधिक सक्षम, तंत्रज्ञानाधारित आणि शाश्वत करण्यासाठी शासनाने घेतलेल्या या निर्णयांमुळे आगामी खरीप हंगामात शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.