‘माझा एक दिवस माझ्या बळीराजासाठी’ उपक्रमात जिल्हाधिकारी थेट शेतात; चिखलणी करत भात रोपलावणीत घेतला सहभाग

कोल्हापूर | प्रतिनिधी : उमेश जाधव 

प्रशासन आणि शेतकरी यांच्यातील संवाद अधिक दृढ करण्याच्या उद्देशाने राबविण्यात आलेल्या ‘माझा एक दिवस माझ्या बळीराजासाठी’ या उपक्रमांतर्गत कोल्हापूरचे जिल्हाधिकारी डॉ. विजय राठोड यांनी पन्हाळा तालुक्यातील केखले आणि बांदिवडे गावांना भेट देत दिवसभर शेतकऱ्यांसोबत शिवारात वेळ घालवला. यावेळी त्यांनी स्वतः चिखलणी करत चारसूत्री पद्धतीने भात रोपलावणीत सहभाग घेत शेतकऱ्यांच्या श्रमांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला.

सन २०२६-२७ साठी राबविण्यात येणाऱ्या या उपक्रमात जिल्हाधिकाऱ्यांनी केवळ शेतीची पाहणी न करता शेतकऱ्यांच्या समस्या, आधुनिक शेतीतील प्रयोग आणि नावीन्यपूर्ण उपक्रमांची प्रत्यक्ष माहिती घेतली. कार्यालयीन बैठकींपेक्षा प्रत्यक्ष शिवारात जाऊन संवाद साधण्याला त्यांनी प्राधान्य दिले.

महिला शेतकऱ्यांच्या प्रयोगशीलतेचे कौतुक

दौऱ्याची सुरुवात केखले गावातील **‘भगीरथी महिला शेती गटा’**च्या शेतभेटीने झाली. महिला शेतकरी अश्विनी पाटील यांनी एसओपीनुसार आणि निसर्गपूरक पद्धतीने करण्यात आलेल्या पैरे लागवडीची माहिती दिली. या पद्धतीमुळे भात उत्पादनात मोठी वाढ होण्याची अपेक्षा असल्याचे त्यांनी सांगितले. महिला शेतकऱ्यांच्या नाविन्यपूर्ण शेती प्रयोगांचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी विशेष कौतुक केले.

सेंद्रिय शेती आणि मूल्यवर्धनावर भर

केखले येथील **‘ज्योतिर्लिंग सेंद्रिय शेती गटा’**ला भेट देताना गोकृपामृत, जीवामृत आणि दशपर्णी अर्क यांसारख्या सेंद्रिय निविष्ठांच्या निर्मिती व वापराबाबत माहिती घेण्यात आली. प्रगतशील शेतकरी जयवंत मगदूम, कुंडलिक पाटील आणि आनंदराव पाटील यांनी सेंद्रिय शेतीचे फायदे तसेच उत्पादन वाढीचे अनुभव मांडले.

या गटामार्फत सेंद्रिय हळद, गूळ पावडर, काकवी, खपली गहू आणि तांदूळ यांसारख्या उत्पादनांचे मूल्यवर्धन करून स्वतंत्र विक्री व्यवस्था उभारण्यात आली आहे. शेतीसोबत बाजारपेठेवर दिलेला भर हा इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी असल्याचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी नमूद केले.

देवगिरी फार्ममध्ये आंब्यांच्या २१ जातींची पाहणी

बांदिवडे येथील देवगिरी फार्म येथे जिल्हाधिकाऱ्यांनी एकाच बागेत विकसित करण्यात आलेल्या २१ विविध जातींच्या आंब्यांची पाहणी केली. यानंतर त्यांनी शेतात उतरून प्रत्यक्ष चिखलणी केली आणि शेतकऱ्यांसोबत चारसूत्री पद्धतीने भाताची रोपे लावली. जिल्हाधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष शेतीकामात सहभाग घेतल्याने उपस्थित शेतकऱ्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.

पारंपरिक वाण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा संगम

दौऱ्यात १४ प्रकारच्या पारंपरिक भात वाणांची माहिती घेताना त्यांचे संवर्धन आणि उत्पादनक्षमतेवर चर्चा करण्यात आली. तसेच मातीपासून उभारण्यात आलेल्या पर्यावरणपूरक घराच्या संकल्पनेचीही पाहणी करण्यात आली.

शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढविण्यासाठी ‘कृषी विस्तार एआय ॲप’ आणि ‘फर्टिलायझर सेल ॲप’ यांच्या कार्यपद्धतीची माहिती घेत शेतकऱ्यांपर्यंत माहिती जलद आणि प्रभावीपणे पोहोचविण्यावरही चर्चा झाली.

शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर उपाययोजनांचे आश्वासन

वन्य प्राण्यांकडून पिकांचे होणारे नुकसान, सेंद्रिय शेतीमालाला बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे, प्रभावी मार्केटिंग आणि उत्पादनाला योग्य दर मिळवून देण्याबाबत शेतकऱ्यांनी आपल्या समस्या मांडल्या. या सर्व प्रश्नांवर प्रशासन आवश्यक ती कार्यवाही करेल, असे आश्वासन जिल्हाधिकारी डॉ. विजय राठोड यांनी दिले.

दिवसभराच्या या दौऱ्यात महिला बचत गटांचे प्रयोग, सेंद्रिय शेती, पारंपरिक पिकांचे संवर्धन, आधुनिक एआय तंत्रज्ञानाचा वापर आणि शेतकऱ्यांच्या अडचणींचा सखोल आढावा घेण्यात आला. त्यामुळे ‘माझा एक दिवस माझ्या बळीराजासाठी’ हा उपक्रम प्रशासन आणि शेतकरी यांच्यातील विश्वास व संवाद अधिक मजबूत करणारा ठरला.

यावेळी तहसीलदार माधवी शिंदे, गटविकास अधिकारी सोनाली माडकर, उपविभागीय कृषी अधिकारी, तालुका कृषी अधिकारी, आत्मा व उमेद विभागाचे अधिकारी, स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि मोठ्या संख्येने शेतकरी उपस्थित होते.